Spotkanie z dr Remigiuszem Matyjasem


31 marca 2010 roku tuż przed rozpoczęciem ferii wiosennych, młodzież licealna z Grójca miała okazję poznać organizacje społeczne, które działały w okolicy w latach 1918 -1939. Temat „Życie społeczne powiatu grójeckiego w okresie międzywojennym” zaprezentował w Miejsko – Gminnej Bibliotece Publicznej w Grójcu dr Remigiusz Matyjas.
W okresie dwudziestolecia małe miasta o drewnianej zabudowie często nawiedzały pożary. Stąd zrodziła się potrzeba powołania Ochotniczych Straży Ogniowych, które poza funkcją ochrony przeciwpożarowej pełniły również rolę kulturotwórczą. W remizach strażackich odbywały się zabawy ludowe i przedstawienia teatralne. Strażacy ćwiczyli na tzw. wspinalniach, organizowali zawody i pokazy strażackie. Jeden z nich, z 1917 roku zgromadził w Grójcu prawie 300 druhów.




Dużym zaskoczeniem dla młodzieży były informacje o Lidze Morskiej i Kolonialnej. Działalność tej organizacji wynikała z przekonania, że Polska, tak jak inne kraje powinna posiadać kolonie w Afryce. Zawarto nawet swojego rodzaju umowę z Liberią. W zamian za eksport towarów Polska otrzymywałaby surowce, które przerabiane byłyby w naszych miastach, przy pomocy siły roboczej ze wsi. W ten sposób zamierzano ograniczyć zjawisko bezrobocia. Jeden z oddziałów Ligi działał w Warce. Bliskość rzeki Pilicy zachęcała do uprawiania sportów wodnych. Organizowano nawet Dni Morza.
Działalność sportową prowadziły także Towarzystwo Gimnastyczne Sokół oraz Związek Strzelecki – organizacja o charakterze paramilitarnym. Zadaniem Towarzystwa było promowanie tężyzny fizycznej i promowanie sportu amatorskiego. Należący do niego najpierw ćwiczyli w tzw. sokolniach, potem zaś na świeżym powietrzu na sposób „szwedzki”. W Grójcu sokolnia mieściła się w baraku, w pobliżu szpitala. Związek Strzelecki prowadził drużynę futbolową „Legion”, która toczyła zaciekłe mecze, a zamieszki kibiców nie należały do rzadkości.
Organizacją kobiecą był Związek Pracy Obywatelskiej Kobiet, do którego należały głównie żony samorządowców oraz nauczycielki. Jego zadaniem było „przekształcenie mentalne kobiet, które stojąc u boku mężczyzny miały służyć społeczeństwu i Polsce”. Członkinie zajmowały się głównie pomocą społeczną dla biednych dzieci. Organizowały dożywianie, kolonie w okresie wakacyjnym, a dochody z przedstawień teatralnych przeznaczały na wycieczki dla podopiecznych. Ważny stawał się udział kobiet w życiu politycznym. W okresie międzywojennym dwie kobiety z powiatu grójeckiego weszły do rad gminnych.
Historyk wspomniał także o Związku Młodzieży Wiejskiej „Siew”. Jego celem był rozwój świadomości narodowej, a także zawodowej. Grupy złożone z kilku osób uprawiały poletka, które nagradzano podczas konkursów. Dużą wagę przywiązywano do tradycji świątecznych. Celebrowano Andrzejki, Dożynki. Związek propagował kulturalną zabawę. Kawaler podczas tańca nie powinien trzymać papierosa w ustach.
Pozostaje pytanie: skąd czerpano pieniądze na działalność organizacji? Obowiązywały składki członkowskie. Zwracano się także o wsparcie do rad gmin. Niestety, np. grójecka rada miejska świeciła pustkami i zapis w budżecie nie musiał oznaczać darowania pieniędzy. Sukcesem stawało się wywalczenie sali na zebrania organizacji. Często organizowano je w grójeckim Domu Ludowym.
M. Krawczak – MGBP w Grójcu